Czerniak

Czerniak

Czerniak jest złośliwym nowotworem skóry, powstającym z melanocytów. Melanocyty to komórki pigmentowe, które znajdują się m.in. w naskórku, mieszkach włosowych, oczach. Melanocyty wytwarzają barwnik nazywany melaniną, która sprawia, że skóra ciemnieje w zetknięciu ze słońcem.

Jakie są przyczyny wystąpienia czerniaka?

Czerniak często jest wynikiem dużego narażania na promieniowanie słoneczne i ultrafioletowe. Dodatkowo narażone na wystąpienie nowotworu są osoby o jasnej karnacji, osoby z dużą ilością piegów, znamion, ale także osoby po poparzeniach słonecznych, narażonych na działanie słońca bez odpowiedniej ochrony lub u których w rodzinie występowały przypadki nowotworów skóry.

Objawy

Czerniak może powstać na podłożu istniejącego znamienia lub rozwinąć się sam na skórze. Do częstych objawów czerniaka pojawiającego się w okolicy znamienia należą:
–     zgrubienie

  • swędzenie
  • zmiana koloru znamienia
  • rumień wokół znamienia
  • zmiana kształtu

Natomiast samoistnie występujące objawy czerniaka:

  • najczęściej przyjmują kształt płaski, niesymetryczny, o różnych odcieniach i poszarpanych brzegach
  • w późniejszym etapie rozwoju czerniaka znamię staje się wypukłe i może sączyć się z niego wydzielina bądź krew
  • wielkość ponad 5mm
  • niejednolity kolor

 

Najczęstsze okolice występowania czerniaka to nogi, plecy oraz kark, jednak chorobowe zmiany mogą pojawiać się także w miejscach mało narażonych na promieniowanie, które zazwyczaj znajdują się pod ubraniem. Czerniak może pojawić się również na oponach mózgu, gałce ocznej, błonach śluzowych.

Czerniak- czynniki ryzyka

Na czerniaka może zachorować każdy. Poziom ryzyka uzalezniony jest od typu urody, historii oparzeń słonecznych i przyzwyczajeń dotyczących korzystania ze słońca. Najbardziej narażone na zachorowanie są osoby, które:

  • doznały oparzeń słonecznych, szczególnie w dzieciństwie i we wczesnej młodości.
  • mają wiele znamion barwnikowych, w tym w miejscach drażnienia,
  • opalają się z dużym trudem lub wcale,
  • mają jasną karnację, liczne piegi, rude lub blond włosy, niebieskie, zielone lub piwne oczy,
  • miały w rodzinie przypadki czerniaka lub innych nowotworów skóry,
  • korzystają z solarium.
W przypadku wystąpienia podejrzanych zmian skórnych należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem

Zapobieganie

  • unikanie nadmiernego wystawiania się na działanie słońca
  • stosowanie ochrony na skórę w postaci wysokich filtrów UV
  • unikaniu opalania na solarium
  • obserwacja swojego ciała i znamion
  • raz w roku wizyta kontrolna u lekarza specjalisty.

Wizyta u specjalisty

Wizyta u dermatologa wymaga odsłonięcia całej powierzchni ciała. Dermatolog lub chirurg onkolog wnikliwie i dokładnie obejrzy znamiona za pomocą dermatoskopu (podświetlanej lupy) i postawi rozpoznanie. Istotne jest aby w trakcie wizyty opowiedzieć lekarzowi o onkologicznej historii rodziny, oparzeń słonecznych, czy nawyku korzystania z solarium.

Jeśli lekarz nie rekomenduje usunięcia znamion, trzeba dopytać czy któreś z nich powinniśmy uważniej obserwować. Dobrym rozwiązaniem jest fotografowanie miejsc, w których występuje dużo pieprzyków (np.plecy) co 4-5 miesięcy.

 

W określonych przypadkach lekarz może zalecić usunięcie znamienia lub nawet kilku. Wycinać należy przede wszystkim podejrzane zmiany barwnikowe, atypowe znamiona i zmiany, które niepokoją nas samych. Pewne rozpoznanie czerniaka można postawić dopiero po chirurgicznym usunięciu zmiany i przebadaniu jej przez histopatologa.

 

Pieprzyki, zmiany skórne to nie tylko problem estetyczny!

Pamiętaj, że dermatologa nie zastąpi kosmetyczka. Zmiany barwnikowe mogą być czymś więcej, niż tylko problemem natury estetycznej. Z tego względu wypalenie, wycinanie lub laserowe usunięcie znamienia przez kogoś innego niż lekarz może pozbawić kluczowych informacji na temat tego choroby. Generuje to ryzyko odsunięcia rozpoznania nowotworu w czasie co w konsekwencji może skutkować pogorszeniem rokowań pacjenta.

 

Jeśli lekarz podejrzewa czerniaka, to powinniśmy jak najszybciej zgłosić się do ośrodka onkologicznego na dalsze badania. Biopsja wycinająca to nieskomplikowany zabieg, który nie wymaga hospitalizacji i wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym. Pozwala zidentyfikować i powstrzymać czerniaka, zanim będzie potrzebne leczenie farmakologiczne.

Histopatolog ocenia pobrany wycinek pod mikroskopem. Dopiero wynik tego badania pozwala postawić rozpoznanie czerniaka lub wyeliminować podejrzenie choroby. Jeśli znamię okaże się złośliwe, to badanie pobranego materiału służy także do oznaczenia typu nowotworu, umożliwia ustalenie rodzaju i grubości zmiany. Na podstawie zgromadzonego materiału lekarz ustala procedurę leczenia,

Pamiętajcie, profilaktyka jest bardzo ważna! Wczesne wykrycie zmiany nowotworowej pozwala w 90 proc. przypadków czerniaka wyleczyć go chirurgicznie

 

 

Tekst został sporządzony przez Centrum Rehabilitacji i Osteopatii Osteo-Med. Kompleksowa rehabilitacja, fizykoterapia, diagnostyka USG konsultacje ortopedyczne. Tel. 506-459-870.

 .